Duik in de wereld van De smaragd en het zout met Ulla Rask
Met De smaragd en het zout neemt Ulla Rask lezers mee naar de zeventiende eeuw, een tijd van handel, oorlog en ingrijpende veranderingen. In dit interview vertelt Rask over de oorsprong van haar personages, haar fascinatie voor geschiedenis en de thema’s die door de roman heen lopen.Een boeiend kijkje achter de schermen van een historische roman waarin veerkracht, vriendschap en identiteit centraal staan!
Het interview
Weet je nog wanneer je het eerste idee voor Blanka kreeg? Op welk moment besefte je: dit is een verhaal dat ik moet vertellen?
“Het zal je niet verbazen dat ik een grote liefhebber van geschiedenis ben. En terwijl ik over geschiedenis las, merkte ik dat ik steeds weer dezelfde ‘wat als’-vraag stelde: hoe zou het leven eruitzien voor een vrouw die uitermate geschikt zou zijn voor onze moderne westerse levenswijze, als ze in een ander tijdperk was geboren? Blanka is een beetje introvert en zou goed geschikt zijn voor een STEM-studie. Ze is bijvoorbeeld erg geïnteresseerd in plantkunde. In het begin van de 17e eeuw werden bij vrouwen echter heel andere kwaliteiten gewaardeerd. Kortom, Blanka’s personage moet een rol vervullen waar ze zich niet prettig bij voelt en toch haar eigen leven leiden. Ik vind die discrepantie interessant, en ik denk dat anderen dat ook zullen vinden.”
Blanka is een sterke en moedige vrouw die in de roman heel wat te verduren krijgt. Voelde je tijdens het schrijven een persoonlijke band met haar? Zo ja, op welke manieren herken je een deel van jezelf in haar?
“Blanka vindt zichzelf helemaal niet moedig. Ze is een verwende tiener, pas ongeveer 19 jaar oud. Ze probeert het hoofd boven water te houden in omstandigheden waarvoor ze niet heeft gekozen en waarop ze niet is voorbereid, net als haar dienstmeisje Margo. Hoewel we in onze tijd misschien niet gedwongen worden te trouwen of door Zweedse kapers worden ontvoerd voor losgeld, krijgen we allemaal te maken met problemen en veranderingen in het leven die onoverkomelijk lijken. En toch slagen we erin. In dat opzicht voel ik me verbonden met zowel Blanka als Margo; hoewel hen vreselijke dingen overkomen, gaan ze gewoon door met hun leven.”
Je neemt lezers mee naar een rijke en fascinerende historische wereld. Welke ontdekkingen tijdens je onderzoek hebben je het meest verrast of geïnspireerd?
“De 17e eeuw was aanvankelijk niet mijn favoriete historische periode in Noord-Europa. Er was zoveel oorlog en verwoesting. Tijdens mijn onderzoek ben ik deze periode op een nieuwe manier gaan waarderen. Dit is de periode waarin de moderne wereld echt vorm begint te krijgen. Er ontstaan nieuwe naties, de wereldhandel groeit en nieuwe voedingsmiddelen zoals tomaten en aardappelen uit de koloniën verspreiden zich. De neergang van de Hanze betekende een nieuwe orde in het Oostzeegebied. En ja, er was veel oorlog en onzekerheid, net als in de tijd waarin we nu leven. Ik zie daar wel een parallel, en ik denk dat lezers dat ook zullen doen.”
De Nederlandse uitgave is verschenen onder de titel ‘De smaragd en het zout’. Zowel de smaragd als het zout spelen een belangrijke rol in het verhaal. Wat symboliseren deze elementen voor jou, en waarom waren ze zo belangrijk voor de roman?
“De smaragd is een echte edelsteen in een oude ring die Blanka heeft als aandenken aan haar overleden moeder. De ring staat symbool voor haar afkomst en haar ware zelf. Op een cruciaal moment redt de ring het leven van haar en Margo, waarmee hij op concrete wijze de zorg symboliseert die vrouwen voor elkaar hebben. Zout is daarentegen een symbool van de machtige Hanze, aangezien het een van de belangrijkste handelsgoederen was. Zout werd vanuit zuidelijke Hanzesteden zoals Lübeck geïmporteerd naar noordelijke steden zoals Reval (het huidige Tallinn). In dit boek symboliseert zout de Hanzehandel en natuurlijk de mannen die kooplieden zijn, zoals Blanka’s vader en echtgenoot.”
Wat hoop je dat lezers die net De smaragd en het zout hebben uitgelezen, meenemen uit het verhaal van Blanka? En zou je, zonder al te veel te verklappen, een klein voorproefje kunnen geven van wat haar in het volgende boek te wachten staat?
“Voor mij is historische fictie een oefening in verbeeldingskracht, kennis en menselijkheid. In het verhaal staat wellicht veel informatie over hoe het leven 400 jaar geleden was, die lezers misschien verrassend zullen vinden. Wat mij interesseert, is hoe verschillend en toch in veel opzichten hoe vergelijkbaar het leven is. Mensen zijn hetzelfde, ongeacht in welke periode ze leven. We hebben allemaal wensen, emoties, behoeften en angsten. Ik hoop dat mijn personages heel echt overkomen op de lezer. Het verhaal van Blanka en Margo wordt in het volgende boek voortgezet. We zullen zien hoe verschillend zij het leven benaderen en wat er gebeurt met een bloeiende stad tijdens een verwoestende pandemie. En natuurlijk is er ook wat romantiek.”